የአቶሚክ ኃይል ኤጀንሲ የአሜሪካ-እስራኤልን ጥቃት የማያስቆም ከሆነ የኒውክሌር መስፋፋትን የሚያግደው ስምምነትን ማክበር ጥቅሙ ምንድን ነው? የኢራን ጥያቄ
10:54 04.04.2026 (የተሻሻለ: 11:08 04.04.2026)
© Sputnik
ሰብስክራይብ
የአቶሚክ ኃይል ኤጀንሲ የአሜሪካ-እስራኤልን ጥቃት የማያስቆም ከሆነ የኒውክሌር መስፋፋትን የሚያግደው ስምምነትን ማክበር ጥቅሙ ምንድን ነው? ስትል ኢራን ጠየቀች
የኢራን ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ካዜም ጋሪባባዲ ለስፑትኒክ እንደተናገሩት፣ የኢራን የኒውክሌር ተቋማት በዓለም አቀፉ የአቶሚክ ኃይል ኤጀንሲ፣ በተባበሩት መንግሥታት ቻርተር እና በፀጥታው ምክር ቤት አማካኝነት ከጥቃት ሕጋዊ ጥበቃ ሊደረግላቸው ይገባል።
🟠 ይሁን እንጂ ባለፈው አንድ ወር ውስጥ አሜሪካ እና እስራኤል የቡሸር የኒውክሌር ኃይል ማመንጫን፣ የአርዳካን ዩራኒየም ማምረቻ ፋብሪካን፣ ናታንዝ እና ፎርዶው የሚገኙ የዩራኒየም ማበልጸጊያ ተቋማትን እንዲሁም በክሆንዳብ የሚገኘውን የከባድ ውሃ ማምረቻ ጣቢያን ኢላማ አድርገዋል።
“ይህ ድርጊት የዓለም አቀፉን የአቶሚክ ኃይል ኤጀንሲ ውሳኔዎችን፣ የፀጥታው ምክር ቤቱን እና ዓለም አቀፍ ሕግጋትን በመጣስ እየተፈጸመ ያለ ነው። ይህንን ጉዳይ ለኤጀንሲው ዋና ዳይሬክተር በግል በተደጋጋሚ አስታውሰናል። ነገር ግን በሚያሳዝን ሁኔታ እሳቸውም ሆኑ ኤጀንሲው በዚህ ረገድ የወሰዱት አንዳችም ቁም ነገር ያለው እርምጃ የለም” ሲሉ ጋሪባባዲ ገልጸዋል።
🟠 ኢራን ግዴታዎቿን ሁሉ ብትወጣም፣ ስለ ኒውክሌር ጣቢያዎቿ ደኅንነት ግን ምንም ዓይነት ማረጋገጫ አልተሰጣትም። ይህም በኢራን ማኅበረሰብ እና በፓርላማው ውስጥ ከፍተኛ ቁጣን የፈጠረ ሲሆን፣ ኢራን የኒውክሌር መስፋፋትን ከሚያግደው ስምምነት እንድትወጣ የሚጠይቁ ድምጾች እንዲበረክቱ ምክንያት ሆኗል ሲሉ ጋሪባባዲ አስረድተዋል።
🟠 ከፍተኛ ዲፕሎማቱ አክለውም፣ ኢራን በተመድ ቻርተር መሠረት ባላት ሕጋዊ ራስን የመከላከል መብት በመጠቀም፣ ለሚሰነዘርባት ማንኛውም ተጨማሪ ጥቃት የእስራኤልን የኒውክሌር ጣቢያዎች ኢላማ በማድረግ “ተመጣጣኝ ምላሽ” እንደምትሰጥ አስታውቀዋል።
በእንግሊዘኛ ያንብቡ
ስፑትኒክ ኢትዮጵያ | መተግበሪያ | X
የኢራን ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ካዜም ጋሪባባዲ ለስፑትኒክ እንደተናገሩት፣ የኢራን የኒውክሌር ተቋማት በዓለም አቀፉ የአቶሚክ ኃይል ኤጀንሲ፣ በተባበሩት መንግሥታት ቻርተር እና በፀጥታው ምክር ቤት አማካኝነት ከጥቃት ሕጋዊ ጥበቃ ሊደረግላቸው ይገባል።
🟠 ይሁን እንጂ ባለፈው አንድ ወር ውስጥ አሜሪካ እና እስራኤል የቡሸር የኒውክሌር ኃይል ማመንጫን፣ የአርዳካን ዩራኒየም ማምረቻ ፋብሪካን፣ ናታንዝ እና ፎርዶው የሚገኙ የዩራኒየም ማበልጸጊያ ተቋማትን እንዲሁም በክሆንዳብ የሚገኘውን የከባድ ውሃ ማምረቻ ጣቢያን ኢላማ አድርገዋል።
“ይህ ድርጊት የዓለም አቀፉን የአቶሚክ ኃይል ኤጀንሲ ውሳኔዎችን፣ የፀጥታው ምክር ቤቱን እና ዓለም አቀፍ ሕግጋትን በመጣስ እየተፈጸመ ያለ ነው። ይህንን ጉዳይ ለኤጀንሲው ዋና ዳይሬክተር በግል በተደጋጋሚ አስታውሰናል። ነገር ግን በሚያሳዝን ሁኔታ እሳቸውም ሆኑ ኤጀንሲው በዚህ ረገድ የወሰዱት አንዳችም ቁም ነገር ያለው እርምጃ የለም” ሲሉ ጋሪባባዲ ገልጸዋል።
🟠 ኢራን ግዴታዎቿን ሁሉ ብትወጣም፣ ስለ ኒውክሌር ጣቢያዎቿ ደኅንነት ግን ምንም ዓይነት ማረጋገጫ አልተሰጣትም። ይህም በኢራን ማኅበረሰብ እና በፓርላማው ውስጥ ከፍተኛ ቁጣን የፈጠረ ሲሆን፣ ኢራን የኒውክሌር መስፋፋትን ከሚያግደው ስምምነት እንድትወጣ የሚጠይቁ ድምጾች እንዲበረክቱ ምክንያት ሆኗል ሲሉ ጋሪባባዲ አስረድተዋል።
🟠 ከፍተኛ ዲፕሎማቱ አክለውም፣ ኢራን በተመድ ቻርተር መሠረት ባላት ሕጋዊ ራስን የመከላከል መብት በመጠቀም፣ ለሚሰነዘርባት ማንኛውም ተጨማሪ ጥቃት የእስራኤልን የኒውክሌር ጣቢያዎች ኢላማ በማድረግ “ተመጣጣኝ ምላሽ” እንደምትሰጥ አስታውቀዋል።
በእንግሊዘኛ ያንብቡ
ስፑትኒክ ኢትዮጵያ | መተግበሪያ | X
